Gazeta PodatkowaUstawodawca nie uzależnił mechanizmu stosowanego do obliczania zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowniczych od wysokości pensji oraz od wymiaru czasu pracy. Tym samym zasadniczo jest on taki sam zarówno w sytuacji, kiedy ich wartość jest duża, kiedy są one niskie oraz gdy pracownik zatrudniony jest na cały etat, jak i na jego część. Jednak przy niskim wynagrodzeniu składka zdrowotna może ulegać obniżeniu.

Obliczanie zaliczki

Obliczanie pracowniczych zaliczek na podatek dochodowy ustawodawca uregulował w art. 32 ustawy o pdof. Z przepisu tego wynika, że płatnik obliczając zaliczkę na podatek od pracowniczego wynagrodzenia za dany miesiąc, pomniejsza uzyskany przez niego przychód ze stosunku pracy o tzw. pracownicze koszty uzyskania przychodów, a także o potrącone w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości 13,71% podstawy wymiaru. Następnie od ustalonego w ten sposób dochodu oblicza zaliczkę na podatek dochodowy odpowiednio według stawki 18% lub 32% (gdzie stawka uzależniona jest od wysokości dochodu pracownika osiągniętego od początku roku).

Dodatkowo, o ile pracownik złożył pracodawcy oświadczenie PIT-2, obliczoną zaliczkę na podatek dochodowy pracodawca obniża o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej (obecnie 46,33 zł), a następnie o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, pobranej w danym miesiącu przez zakład pracy ze środków podatnika – w wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy wymiaru (art. 27b ust. 2 ustawy o pdof).

Obniżanie składki zdrowotnej

O ile samą zaliczkę na podatek płatnik obniża o 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej, to z wynagrodzenia pracownika pobiera tę składkę w wysokości 9% podstawy wymiaru, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.). Przepis ten wskazuje jednocześnie, że w przypadku, gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona przez płatnika (o którym mowa w art. 85 ust. 1-13 powołanej ustawy) jest wyższa od obliczonej przez niego, zgodnie z przepisami ustawy o pdof, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki.

W praktyce można mieć do czynienia z trzema przypadkami. Pierwszy wystąpi, gdy składka zdrowotna obliczona w wysokości 9% podstawy wymiaru będzie wyższa od zaliczki na podatek dochodowy, a jednocześnie składka zdrowotna w wysokości 7,75% podstawy wymiaru będzie niższa od kwoty wyliczonej zaliczki. W takim przypadku płatnik powinien składkę zdrowotną w wysokości 9% podstawy wymiaru obniżyć do wysokości zaliczki na podatek i w tej wysokości pobrać ją z wynagrodzenia pracownika, a następnie odliczyć od zaliczki na podatek składkę zdrowotną w wysokości 7,75% podstawy jej wymiaru (przykład – zaliczka pracownika A).

Drugi przypadek będzie miał miejsce w sytuacji, gdy obliczona przez pracodawcę składka zdrowotna w wysokości zarówno 9%, jak i 7,75% jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzenia pracownika. Wówczas należy ją obniżyć do wysokości zaliczki na podatek i w tej wysokości pobrać z wynagrodzenia pracownika oraz odliczyć od zaliczki (przykład – zaliczka obliczona dla pracownika B).

Trzeci przypadek będzie miał miejsce, gdy obliczona przez płatnika zaliczka na podatek wyniesie 0 zł. Wówczas składkę zdrowotną należy obniżyć do zera (przykład – zaliczka pracownika C).

Przykład

Zakład pracy w sierpniu 2013 r. zatrudniał na umowę o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy trzech pracowników: A, B i C odpowiednio na 1/4, 1/5 i 1/8 etatu. W tym samym miesiącu pracownikom tym wypłacono wynagrodzenia odpowiednio w wysokości: pracownik A – 830 zł, pracownik B – 650 zł oraz pracownik C – 270 zł. Płatnik przy obliczaniu zaliczki każdemu z nich zastosował podstawowe koszty pracownicze (111,25 zł) oraz 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (46,33 zł).

Zaliczki na podatek dochodowy u poszczególnych pracowników przedstawiają się następująco:

pracownik A

pracownik B

pracownik C

1 Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne 830,00 zł 650,00 zł 270,00 zł
2 Składki na ubezpieczenia społeczne do pobrania (wiersz 1 × 13,71%) 113,80 zł 89,12 zł 37,02 zł
3 Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (wiersz 1 – wiersz 2) 716,20 zł 560,88 zł 232,98 zł
4 Składka na ubezpieczenie zdrowotne (wiersz 3 × 9%); patrz wiersz 9 64,46 zł 50,48 zł 20,97 zł
5 Składka zdrowotna do odliczenia od podatku (wiersz 3 × 7,75%); patrz wiersz 10 55,51 zł 43,47 zł 18,06 zł
6 Koszty uzyskania przychodów 111,25 zł 111,25 zł 111,25 zł
7 Podstawa obliczenia zaliczki na podatek, po zaokrągleniu do pełnych złotych (wiersz 1 – wiersz 6 – wiersz 2) 605,00 zł 450,00 zł 122,00 zł
8 Zaliczka na podatek (wiersz 7 × 18%) – 46,33 zł 62,57 zł 34,67 zł 0 zł
9 Obliczona składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) ograniczona do wysokości zaliczki na podatek 62,57 zł 34,67 zł 0 zł
10 Składka zdrowotna faktycznie odliczona od zaliczki 55,51 zł 34,67 zł 0 zł
11 Zaliczka na podatek do pobrania, po zaokrągleniu do pełnych złotych (wiersz 9 – wiersz 10) 7,00 zł 0 zł 0 zł
12 Do wypłaty (wiersz 1 – wiersz 2 – wiersz 9 – wiersz 11) 646,63 zł 526,21 zł 232,98 zł

 

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.)

 

autor: Agata Cieśla

Gazeta Podatkowa nr 72 (1009) z dnia 2013-09-09

Nagrody, premie i odprawy wypłacane pracownikom. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

2 komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>