Gazeta PodatkowaObowiązkowy MPP jest stosowany przez nabywcę przy regulowaniu należności, jeżeli przedmiotem transakcji są towary lub usługi wskazane w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, oraz kwota należności brutto wykazana na fakturze dokumentującej dostawę tych towarów czy usług przekracza 15.000 zł, oraz gdy czynność jest dokonywana na rzecz podatnika. Ministerstwo Finansów na swojej stronie internetowej www.gov.pl/web/finanse przedstawiło objaśnienia dotyczące stosowania obowiązkowego MPP.

Zakres stosowania MPP

Podstawowym założeniem MPP jest rozdzielenie zapłaty należności przelewem na:

  • kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty VAT wykazanej na fakturze, która trafia na rachunek VAT, oraz
  • kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wykazanej na fakturze, która jest przelewana na zasadach ogólnych lub jest rozliczana w inny sposób.

MF przypomniało, że MPP nie może być zastosowane przy innych niż przelew formach rozliczeń bezgotówkowych, np. płatności kartami płatniczymi, przekazach, wekslach. Oznacza to, że zapłata np. kartą w sytuacji, w której wystąpi obowiązek zapłaty w MPP, będzie oznaczała brak wykonania tego obowiązku.

W przypadku gdy faktura o wartości brutto powyżej 15.000 zł będzie zawierała chociaż jedną pozycję przykładowo na kwotę 3.000 zł netto + 690 zł VAT objętą załącznikiem nr 15 do ustawy o VAT, wówczas obowiązek zastosowania MPP dotyczy kwoty równej kwocie VAT z tej konkretnej pozycji, a więc kwoty 690 zł. Nie wyklucza to możliwości uregulowania w MPP części należności ponad tą objętą obowiązkiem lub całej należności z takiej faktury.

Ponadto obowiązek zapłaty w MPP nie dotyczy płatności z tytułu zajętej przez komornika lub organ egzekucyjny wierzytelności, nawet jeżeli wierzytelność ta dotyczy sprzedaży, do której zastosowanie ma obligatoryjny MPP. W takiej sytuacji dokonywana na rzecz komornika lub organu egzekucyjnego płatność nie stanowi zapłaty za nabyte towary lub usługi. Podobna sytuacja zachodzi w odniesieniu do płatności dokonywanych przez ubezpieczycieli na rzecz podmiotów trzecich likwidujących szkody, kiedy to zapłata stanowi realizację odpowiedzialności odszkodowawczej wobec ubezpieczonych/uposażonych.


Postanowienia umowne pomiędzy dostawcą i nabywcą wyłączające stosowanie MPP w stosunku do sprzedaży objętej obligatoryjną formą MPP są nieważne, jako sprzeczne z ustawą.

Zakup od zagranicznego kontrahenta

MF wyjaśniło, że jeżeli podatnik dokonuje nabycia towarów lub usług na terytorium kraju od podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium RP, zarejestrowanego na potrzeby VAT w Polsce, to ta transakcja również podlega obligatoryjnemu MPP, jeśli spełnione zostały pozostałe warunki do stosowania obowiązkowego MPP. Przy czym nie jest możliwe dokonanie zapłaty na rachunek VAT w walutach obcych.

Ponadto MF podkreśliło, że umówienie się na transakcję w walucie innej niż PLN nie zwalnia jednak z obowiązku stosowania obligatoryjnego MPP. W tym przypadku należy zatem dokonać dwóch płatności:

  • kwoty odpowiadającej kwocie VAT za pomocą komunikatu przelewu na rachunek VAT w PLN, według kwoty VAT wskazanej w PLN na fakturze,
  • kwoty netto – ta część powinna być opłacona odrębnym przelewem w obcej walucie lub może być rozliczona w inny sposób.

Dla ustalenia, czy wartość brutto faktury przekracza limit wskazany do stosowania obowiązkowego MPP, należy stosować kursy walut zgodnie z zasadami przyjętymi w ustawie o VAT.

Zaliczki w MPP

MPP znajduje zastosowanie do wpłacanych przed wystawieniem faktury zaliczek. Jeżeli podatnik dokonuje wpłaty na poczet takiej zaliczki, wówczas w komunikacie przelewu w miejsce numeru faktury powinien wpisać wyraz „zaliczka”. Taki sposób oznaczania komunikatu przelewu dotyczy zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego MPP.

Przy zapłacie zaliczki w MPP podatnik powinien być w stanie udokumentować, że płacona przez niego zaliczka dotyczy konkretnej faktury, którą otrzymał po zapłacie zaliczki. Tutaj MF wyjaśniło, że jeżeli podatnik nie będzie w stanie powiązać konkretnej płatności zaliczki z konkretną fakturą dokumentującą tę zaliczkę, istnieje ryzyko powstania wątpliwości, czy podatnik wywiązał się z obowiązku zapłaty w MPP, jeśli taki obowiązek u niego powstał w związku z tą zaliczką.

W przypadku płatności zaliczek o tym, czy powstaje obowiązek zapłaty w MPP decydują zasady ogólne, a więc wartość brutto faktury oraz przedmiot transakcji (nabycie towarów lub usług z załącznika nr 15). Ponadto MF zauważyło, że zaliczki w MPP nie są objęte systemem płatności zbiorczych. Brzmienie regulacji w tym zakresie jednoznacznie odnosi się do opłacania faktur.

W celu zobrazowania obligatoryjnego MPP w przypadku zaliczek, MF wyjaśniło, że w przypadku np. usług budowlanych, w sytuacji gdy zawarta jest umowa na wykonanie tych usług z załącznika nr 15, o wartości brutto 30.000 zł, a zgodnie z postanowieniami umowy wykonawca rozlicza odrębnie trzy etapy wykonanych robót osobnymi fakturami o wartości brutto 10.000 zł każda faktura, obowiązkowy MPP nie będzie miał zastosowania. W takiej sytuacji wartość transakcji przekracza łącznie 15.000 zł, jednak do wystąpienia obowiązku zastosowania MPP konieczne jest przekroczenie wartości brutto 15.000 zł przez kwotę należności ogółem na fakturze.

Oznaczenie faktury

Faktura dotycząca transakcji objętej obligatoryjnym MPP powinna zawierać wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”. Brak tego oznaczenia wiąże się z nałożeniem na podatnika, który ją wystawił, sankcji w wysokości 30% kwoty VAT wykazanego na fakturze. Sankcja ta jest naliczana od kwoty VAT przypadającej na dostawę towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15, przykładowo gdy faktura o wartości brutto powyżej 15.000 zł będzie zawierała jedną pozycję, przykładowo na kwotę 2.000 zł netto + 460 zł VAT, objętą załącznikiem nr 15, wówczas sankcja będzie naliczana wyłącznie od wartości kwoty VAT z tytułu tej konkretnej pozycji, a więc od kwoty 460 zł.

Sankcja ta nie jest stosowana w odniesieniu do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo przestępstwo skarbowe.

Wystawca faktury uniknie sankcji, jeśli zapłata przez nabywcę zostanie zrealizowana zgodnie z zasadami MPP. Jeżeli więc sprzedawca omyłkowo nie oznaczy faktury koniecznym dopiskiem, wówczas w jego interesie będzie poinformowanie nabywcy, że wystawił fakturę bez wymaganego oznaczenia, a także o obowiązku zapłaty przez niego w MPP. Informację tę sprzedawca może przekazać nabywcy w dowolnej formie i w dowolny sposób, nawet przed wystawieniem faktury korygującej. Sprzedawca tak czy inaczej ma obowiązek skorygowania faktury wystawionej bez wymaganego oznaczenia. Fakturę może też poprawić nabywca notą korygującą.

Jednak należy pamiętać, że obowiązek zapłaty należności w MPP nie jest uzależniony od tego, czy na fakturze zawarto specjalne oznaczenie. Zatem, nawet jeśli sprzedawca nie dopełnił obowiązku i nie oznaczył odpowiednio faktury, nabywca i tak ma obowiązek zapłaty kwoty należności za towary lub usługi z załącznika nr 15, jeżeli kwota z faktury jest wyższa niż 15.000 brutto, w MPP.

Nie jest sankcjonowane umieszczanie na fakturze adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” pomimo braku takiego obowiązku. Jeżeli nabywca otrzyma taką fakturę, to nie ma obowiązku regulowania takiej faktury w MPP. Obowiązku zamieszczenia informacji „mechanizm podzielonej płatności” nie będą mieli podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Na wystawianych przez tych podatników fakturach nie wykazuje się kwot podatku VAT. Podatnik zwolniony z VAT jest natomiast obowiązany płacić w MPP należności z otrzymanych faktur, jeżeli spełnione będą przesłanki obowiązkowego stosowania tego mechanizmu.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.)

autor: Aleksandra Węgielska
Gazeta Podatkowa nr 7 (1673) z dnia 2020-01-23

GOFIN poleca praktyczny serwis internetowy www.VademecumKadrowego.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>