Z dniem 5 marca 2026 r., z pewnymi wyjątkami, weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Wprowadziła ona nowe regulacje m.in. w zakresie ochrony czasowej udzielanej cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy opuścili swój kraj pochodzenia z powodu obcej inwazji, wojny domowej, konfliktów etnicznych lub rażących naruszeń praw człowieka. Reguluje też kwestie dotyczące zatrudniania obywateli Ukrainy.

Przedłużenie legalnego pobytu w Polsce

Zgodnie z przepisami ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ochrony czasowej udziela się na podstawie i w granicach określonych w decyzji Rady Unii Europejskiej, przez czas określony każdorazowo w tej decyzji.

W związku z tym obecnie, na podstawie decyzji wykonawczej Rady (UE) 2025/1460 z dnia 15 lipca 2025 r. w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony wprowadzonej decyzją wykonawczą (UE) 2022/382, ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy obowiązuje do dnia 4 marca 2027 r. Zatem obywatele Ukrainy posiadający numer PESEL ze statusem UKR, objęci ochroną czasową, mogą legalnie przebywać na terytorium Polski do upływu wskazanej daty.

Przedłużeniu uległa też ważność dokumentów pobytowych, których termin upłynął po 24 lutego 2022 r. Dotyczy to wiz krajowych, zezwoleń na pobyt czasowy, kart pobytu oraz uprawnień wynikających z ruchu bezwizowego.

Potwierdzenie ochrony czasowej

Numer PESEL UKR pozostaje podstawowym potwierdzeniem statusu ochrony czasowej. Wprowadzono jednak dodatkowe wymogi. Nowo przybyli obywatele Ukrainy mają teraz obowiązek uzyskania numeru PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski. Niedopełnienie tego obowiązku w terminie spowoduje wygaśnięcie ochrony.

Ponadto osoby, które otrzymały PESEL na podstawie oświadczenia (bez paszportu), muszą potwierdzić swoją tożsamość do 31 sierpnia 2026 r. Brak takiego potwierdzenia będzie skutkował zmianą statusu na NUE z dniem 1 września 2026 r. W praktyce będzie to wiązało się z utratą uprawnień ochrony czasowej.

Nowe przepisy dokonały także zmiany elektronicznego dokumentu DIIA na Dokument Ochrony Czasowej oraz możliwość potwierdzania statusu w aplikacji mObywatel.

Uproszczone zasady zatrudnienia

Ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw uchyliła m.in. art. 22 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.), który regulował kwestię zatrudniania obywateli Ukrainy w oparciu o powiadomienie do urzędu pracy.

Dla Prenumeratorów GOFIN
	Przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców dostępne w serwisie www.przepisy.gofin.pl

Aktualnie zagadnienie to przeniesione zostało do ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP (Dz. U. z 2025 r. poz. 621 ze zm.). Zgodnie z art. 5a tej ustawy polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi powiadamia powiatowy urząd pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca. Powiadomienia tego należy dokonać za pomocą systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 7 lit. b) ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.). Chodzi tu o portal praca.gov.pl, gdzie należy wypełnić formularz „Powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy (PSZ-PPWPU)”.

Sankcje za brak powiadomienia

Ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie sankcji w razie niedokonania powiadomienia w terminie przez podmiot powierzający pracę. Za niedopełnienie tego obowiązku grozi grzywna w wysokości od 1.000 zł do 3.000 zł.

Wyjazd na dłużej niż 30 dni z terytorium RP

W myśl nowych regulacji obywatel Ukrainy, który przybył na terytorium Polski z terytorium Ukrainy w okresie od 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie i korzysta z ochrony czasowej (status UKR), utraci prawo legalnego pobytu, jeżeli wyjedzie z Polski na dłużej niż 30 dni. W tym przypadku nie ma znaczenia powód wyjazdu – niezależnie od tego czy będzie to delegacja służbowa czy wyjazd powodowany sprawami rodzinnymi.

Poza tym status UKR wygaśnie m.in. w przypadku:

• uzyskania ochrony w innym państwie członkowskim UE,
• otrzymania innego tytułu pobytowego w Polsce.

Dokonanie ponownego powiadomienia

Polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi zobowiązany jest dokonać ponownego powiadomienia do powiatowego urzędu pracy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi w terminie 7 dni od wystąpienia następujących okoliczności:

1) zmienił się rodzaj umowy pomiędzy podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi a obywatelem Ukrainy lub

2) zmieniło się stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy, lub

3) zmniejszono wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu określoną w powiadomieniu, lub

4) obniżono miesięczną lub godzinową stawkę wynagrodzenia określoną w powiadomieniu.

Ciągłość zatrudnienia obywateli Ukrainy

W wyniku nowych regulacji prawnych zapewniono ciągłość zatrudnienia obywatelom Ukrainy. Z tym że sytuacja poszczególnych grup będzie zróżnicowana:

• pracodawcy, którzy powierzyli pracę obywatelom Ukrainy na podstawie powiadomienia wysłanego do powiatowego urzędu pracy przed 5 marca 2026 r., mogą kontynuować zatrudnienie tych osób na dotychczasowych zasadach,
• obywatele Ukrainy (oraz inne osoby) posiadające PESEL ze statusem UKR mogą pracować na podstawie powiadomienia do urzędu pracy tak długo jak na mocy decyzji Rady UE będzie obowiązywać czasowa ochrona – obecnie do dnia 4 marca 2027 r.,
• obywatele Ukrainy nieobjęci ochroną czasową będą mogli pracować na podstawie powiadomienia do 4 marca 2029 r.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23.01.2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203)

Gazeta Podatkowa nr 26 (2318) z dnia 2026-03-30

Przygotowanie do badania sprawozdania finansowego. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl