www.gazetapodatkowa.pl - podatki, rachunkowość, prawo pracy, składki, zasiłki, emerytury, księgowośćUrząd skarbowy ma zasadniczo pół roku na wszczęcie postępowania podatkowego po kontroli zakończonej stwierdzeniem nieprawidłowości. Termin ten przestaje być wiążący, gdy podatnik złoży anty-korekty nieuwzględniające ustaleń kontrolnych lub gdy pojawią się nowe informacje uzasadniające przeprowadzenie postępowania podatkowego. W tych przypadkach urząd skarbowy jest ograniczony jedynie terminem przedawnienia podatku.

Ścisły termin

Kontrola podatkowa i postępowanie podatkowe, podejmowane przez urząd skarbowy, to odrębne procedury. Ich zakres może się jednak pokrywać.

Postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, jest podejmowane wtedy, gdy kontrola wykaże nieprawidłowości w wywiązywaniu się przez podatnika z obowiązków wynikających z przepisów podatkowych, a uchybienia te nie zostaną w całości usunięte. Przez usunięcie nieprawidłowości należy rozumieć złożenie wymaganych deklaracji lub dokonanie korekt błędnych rozliczeń. Stanowi tak art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej.

Urząd skarbowy ma na podjęcie pokontrolnego postępowania podatkowego 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Kontrola podatkowa kończy się w dniu doręczenia kontrolowanemu protokołu. Datą rozpoczęcia pokontrolnego postępowania podatkowego, które organ podatkowy podejmuje z urzędu, jest dzień doręczenia podatnikowi postanowienia o jego wszczęciu (przykład 1).

Wspomniany półroczny termin ma charakter przedawniający. Oznacza to, że po jego upływie niedozwolone jest wszczęcie postępowania podatkowego, nawet jeżeli podatnik nie usunął wszystkich uchybień stwierdzonych w toku kontroli podatkowej. Przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania podatkowego po pół roku od zakończenia kontroli następuje jednak tylko w zakresie spraw objętych weryfikacją (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I FSK 1415/14).

Wyjątki od reguły

Postępowanie podatkowe może być podjęte po pół roku od zakończenia kontroli podatkowej tylko w dwóch przypadkach.

Pierwsza sytuacja to dokonanie przez podatnika ponownej korekty deklaracji, w której nie zostaną uwzględnione nieprawidłowości ujawnione w kontroli podatkowej. Mowa o przypadku, gdy podatnik po otrzymaniu protokołu kontroli złoży korektę rozliczenia lub rozliczeń eliminującą wszystkie stwierdzone uchybienia, w wyniku czego nie ma podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego. Po pewnym czasie jednak dokona kolejnej korekty tego rozliczenia lub rozliczeń, ale już nieuwzględniającej (pomijającej) nieprawidłowości stwierdzone w kontroli podatkowej (tzw. anty-korekty).

Drugą możliwość wszczęcia postępowania podatkowego po pół roku od zakończenia kontroli podatkowej stwarza otrzymanie przez urząd skarbowy od organów podatkowych lub innych organów informacji uzasadniających przeprowadzenie postępowania podatkowego. Ta wiadomość powinna mieć wpływ na wymiar podatku, a nie była znana urzędnikom i nie została ujęta w protokole kończącym kontrolę (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 479/13). Organem ujawniającym nowe informacje może być naczelnik urzędu skarbowego, który przeprowadził kontrolę podatkową u podatnika, a pozyskał je podczas czynności prowadzonych wobec innego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1251/16).

Moment wszczęcia pokontrolnego postępowania podatkowego w tych dwóch opisanych przypadkach (wyjątkach) ograniczony jest jedynie terminem przedawnienia weryfikowanego zobowiązania podatkowego (przykład 2).

Sprawa stawki

Pokontrolne postępowanie podatkowe nie zawsze może być podjęte w przypadku wykrycia stosowania przez podatnika błędnej stawki VAT.

Urząd skarbowy nie może wszcząć pokontrolnego postępowania podatkowego, jeżeli wskutek objęcia danego okresu rozliczeniowego powtórną kontrolą stwierdził w jej trakcie wyłącznie nieprawidłowości w zakresie stosowania w odniesieniu do określonego towaru lub usługi stawki VAT innej niż stawka podstawowa, które nie zostały ujawnione w czasie poprzedniej kontroli. Brak uwag co do prawidłowości stosowania stawki VAT w toku wcześniejszej weryfikacji musi być potwierdzony w protokole uprzednio przeprowadzonej kontroli. W ten sposób podatnicy są chronieni przed negatywnymi konsekwencjami zmiany stanowiska urzędników.

Zakaz podjęcia pokontrolnego postępowania podatkowego stosuje się odpowiednio do okresów rozliczeniowych innych niż okres objęty powtórną kontrolą, ale nie dłużej niż do dnia opublikowania ogólnej interpretacji przepisów podatkowych lub zamieszczenia na stronie internetowej resortu finansów objaśnień podatkowych, z uwzględnieniem których można dokonać innej oceny prawnej sprawy niż przedstawiona w protokole poprzedniej kontroli. Nie dotyczy to okresów rozliczeniowych następujących po okresie, w którym w ramach ponownej kontroli stwierdzono, że poprzednie ustalenie prawidłowości stosowania stawki VAT w odniesieniu do danego towaru lub usługi potwierdzonej w protokole kontroli było nieprawidłowe.

Postępowanie podatkowe może być wszczęte po powtórnej kontroli obejmującej stosowanie stawki VAT jedynie w przypadkach wskazanych w art. 165c § 2 Ordynacji podatkowej, np. gdy po sporządzeniu protokołu z poprzedniej kontroli wyszły na jaw nieznane urzędnikom w chwili jej przeprowadzania istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody.

Przykład 1

Spółce z o.o. został doręczony 1 września 2021 r. protokół kończący kontrolę podatkową przeprowadzoną przez urząd skarbowy w zakresie VAT. Stwierdzono w nim szereg nieprawidłowości w rozliczeniu tego podatku za okres objęty weryfikacją. Spółka z o.o. skorygowała tylko część deklaracji uznanych za błędne. Urząd skarbowy ma więc podstawy do podjęcia postępowania podatkowego w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia protokołu kontroli. Termin określony w miesiącach kończy się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Termin wszczęcia pokontrolnego postępowania podatkowego (tj. doręczenia spółce z o.o. postanowienia o jego podjęciu) upłynie 1 marca 2022 r.


Przykład 2

Podatnik miał w 2019 r. kontrolę podatkową w zakresie PIT za 2016 r. Wykazała ona uchybienia w rozliczeniu tego podatku. Podatnik złożył korektę zeznania PIT-36 za 2016 r. Uwzględnił w niej wszystkie stwierdzone nieprawidłowości i urząd skarbowy nie podjął postępowania podatkowego. W 2021 r. podatnik dokonał ponownej korekty PIT-36 za 2016 r. Nie uwzględniała ona ustaleń z kontroli podatkowej przeprowadzonej w 2019 r. Urząd skarbowy – mimo że od zakończenia tej kontroli upłynęło 6 miesięcy – może wszcząć postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Może to zrobić do czasu upływu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego. Przedawnienie następuje zasadniczo po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. upłynął 2 maja 2017 r. Podatek ten przedawni się z dniem 31 grudnia 2022 r. (chyba że wystąpią przesłanki skutkujące wydłużeniem – zawieszeniem albo przerwaniem – biegu terminu przedawnienia wskazane w art. 70-70e Ordynacji podatkowej).

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.)

autor: Małgorzata Żujewska
Gazeta Podatkowa nr 76 (1847) z dnia 2021-09-23

GOFIN poleca praktyczny serwis internetowy www.VademecumKsiegowego.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>